Brace Height คืออะไร?

‘Brace height’ เป็นคำที่ผู้ยิงธนูควรจะต้องรู้จัก ไม่ว่าจะเป็นธนูประเภทไหน เพราะมันมีผลโดยตรงกับเรา กับคันธนู กับประสิทธิภาพในการยิงธนู

แล้ว Brace Height มันคืออะไรหล่ะ? ทำไมเราต้องใส่ใจมันขนาดนั้นเลยหรือ?

Brace height = ระยะรั้งของสายธนูกับคันธนู
ที่จริงแล้ว Brace height เป็นระยะห่าง ระหว่างสายกับจุดที่ลูกธนูสัมผัสกับ Plunger
(หากแต่ว่า ส่วนใหญ่ตำแหน่งของ Plunger จะอยู่ประมาณแนวเดียวกัน กับจุดสัมผัสตรงคอที่จับ Grip พอดี ซึ่งจะวัดได้ง่ายกว่า เราเลยมักจะวัดระยะรั้งห่าง ระหว่างสายกับ จุดสัมผัสตรงคอที่จับ Grip ของคันธนูแทน)

สำหรับคันธนูประเภท Compound สมัยใหม่ ค่าระยะรั้งสาย Brace Height จะถูกกำหนดมาจากโรงงานผู้ผลิต, และเราควรรักษาค่าระยะห่างของสายไว้อย่างนั้นเสมอ เพื่อให้ธนูคงประสิทธิภาพในการยิงที่ดีที่สุดจากโรงงาน

สำหรับผู้ผลิตคันธนูประเภท Recurves และ Traditional อื่นๆ เช่น คัน Longbows มักจะมีกล่าวอยู่ในคู่มือธนูที่มาพร้อมกัน แนะนำให้ดูและเช็ค ค่า Brace Height ที่เหมาะสมในธนูแต่ละรุ่น แต่ละแบบ ตามที่ผู้ผลิตแนะนำ

วิธีการ ก็โดยการหมุนเพิ่มเกลียวสายธนูให้สายแน่นและสั้นลด หรือ คลายเกลียวสายธนูให้สายยาวขึ้น เพื่อให้ได้ค่าระยะห่างBrace height ที่ต้องการ การหมุนเกลียวสาย เพิ่มขึ้นหรือลดลง ทีละ 5 รอบ แล้วหมั่นวัดค่า

ถ้าหากคุณไม่สามารถหาค่า Brace Height ที่เหมาะสมจากคู่มือคันธนู Recurve ของคุณ ลองเทียบเคียงตารางข้างล่างนี้ ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ผลิตใช้เป็นค่าเทียบ ตามความยาวของคันธนูนั้นๆ

ค่า Brace height จะมีผลสำคัญหลักๆ 2 ส่วนกับ :-
– ความเร็วลูก
– ค่ายอมให้เกิดความผิดพลาดของธนู (ที่ฝรั่งเรียก Bow Forgiveness)

ถ้าพูดให้เข้าใจง่าย, ค่า Brace Height ที่สั้นหรือน้อย จะช่วยให้ธนูเพิ่มความเร็วให้กับลูกธนูได้

ยกตัวอย่าง สมมติว่าคุณเอาคันธนูมา 2 คัน ตั้งค่าน้ำหนักน้าวสาย (Draw Weight) ไว้ที่ 70 ปอนด์, ระยะน้าวสาย (Draw Length) ที่ 29” ให้เหมือนกันทั้ง 2 คัน
แต่คันหนึ่งมีระยะรั้งสาย Brace Height ที่ 5” และอีกคันมีค่าที่ 9” ถ้าลองผลัดกันยิงลูกธนูลูกเดียวกันกับธนูทั้ง 2 คัน ค่าความเร็วลูกของคันที่มีระยะรั้งสาย Brace Height ที่ 5” จะเร็วกว่าคันที่มีค่าที่ 9”

ลองสังเกต คันธนูด้านซ้ายจะมีค่าระยะรั้งสาย ที่สั้นกว่าอีกคันที่อยู่ทางขวา

เหตุผลทางกลศาสตร์ – เพราะคันธนูที่มีค่าอยู่ที่ 5” ลูกธนูจะอยู่บนสายนานกว่า สามารถผลักส่งลูกธนูได้มากกว่า ถึงแม้จะเป็นช่วงเพียงเสี้ยวของเสี้ยววินาทีแต่ลูกธนูจะรับพลังงานที่ถ่ายทอดจากสายในขณะยิงได้มากกว่าคันที่มีค่าที่ 9”

ผลในอีกด้านหนึ่ง สำหรับ Bow Forgiveness หรือแปลเป็นไทยว่า ‘ค่ายอมให้เกิดความผิดพลาดของธนู’ นั้นเกี่ยวข้องกับความแม่นยำ เที่ยงตรง
คันธนูที่มีค่า Brace Height ที่ 5” ค่าที่น้อยกว่า ลูกธนูจะอยู่บนสายนานกว่า คันที่มีค่าที่ 9” ถึงจะเป็นเพียงช่วงเสี้ยวของเสี้ยววินาที ลูกธนูที่อยู่บนสายนานขึ้น ย่อมอาจได้รับผลกระทำที่ผิดพลาดของผู้ยิงที่ไม่สมบูรณ์ได้มากกว่า อย่างน้อยก็จนกว่าลูกธนูจะพุ่งออกไป

ด้วยเหตุนี้ คันธนูประเภท Compound Target ซึ่งเน้นประสิทธิภาพของความแม่นยำที่สูง เพื่อยิงให้เข้าตำแหน่ง x โดยปรกติมักจะมีค่าระยะรั้งสาย Brace Height อยู่ที่ 8” – 9” น้อยมากที่จะมีคัน Target ที่มีค่า Brace Height น้อยกว่า 7”

ในทางกลับกัน คัน Compound ที่ถูกออกแบบมาเพื่อใช้ในการล่าสัตว์ หรือ ยิงเป้า 3-D ซึ่งต้องการความเร็วลูกธนูที่สูง โดยทั่วไปมักจะมีระยะ Brace Height อยู่ที่ 5″ – 7”

คันธนูที่ใช้ยิง Target ไม่ต้องการความเร็วมากนัก แต่เน้นความแม่นยำ ในขณะที่คันล่าสัตว์ และยิงเป้า 3-D จะมีความเร็วลูกสูงกว่าแต่ความแม่นยำด้อยกว่า

ทั้งหมดนี้ก็มีผลจาก ค่าระยะรั้งสายของธนู หรือที่เรียกว่า Brace Height ทั้งสิ้น.